Tổng quan về các ngày lễ âm lịch của người Việt
Dù đời sống hằng ngày dùng lịch dương, phần lớn lễ tết truyền thống của người Việt vẫn tính theo âm lịch: Tết Nguyên Đán, Rằm tháng Giêng, Giỗ Tổ Hùng Vương, Tết Đoan Ngọ, Vu Lan, Tết Trung Thu, ngày ông Công ông Táo… Vì âm lịch lệch với dương lịch và có năm nhuận, ngày dương của cùng một dịp lễ thay đổi mỗi năm, khiến nhiều người phải tra lại lịch mỗi khi lên kế hoạch về quê, đặt vé hay chuẩn bị mâm cúng.
Trang Ngày lễ âm lịch của Lịch Âm 365 tổng hợp sẵn toàn bộ các dịp lễ quan trọng trong năm, tự động đổi sang ngày dương lịch, cho biết thứ trong tuần và số ngày còn lại. Bạn có thể nắm cả năm chỉ trong một trang, không cần đổi từng ngày.
Trang này có những gì?
- Sự kiện sắp tới: danh sách các ngày lễ gần nhất kèm đếm ngược, đánh dấu ngày được nghỉ theo quy định.
- Các ngày lễ âm lịch trong năm: từ Tết Nguyên Đán đến ngày ông Táo chầu trời, mỗi dịp có ngày âm, ngày dương tương ứng và thứ trong tuần.
- Lịch mùng 1 và ngày rằm cả năm: tiện cho gia đình thắp hương, cúng lễ, ăn chay đầu tháng và giữa tháng; tháng nhuận cũng được thể hiện đầy đủ.
- Các ngày lễ dương lịch: Tết Dương lịch, Giải phóng miền Nam 30/4, Quốc tế Lao động 1/5, Quốc khánh 2/9 cùng các ngày kỷ niệm phổ biến.
- Trang chi tiết từng ngày lễ: bấm vào tên lễ để xem ngày diễn ra qua nhiều năm và các ngày lễ khác trong cùng tháng.
Cách sử dụng
- Mở trang, phần Sự kiện sắp tới ở đầu cho biết ngay dịp lễ gần nhất và còn bao nhiêu ngày.
- Kéo xuống bảng các ngày lễ âm lịch để xem toàn bộ năm; mỗi dòng gồm tên lễ, ngày âm lịch và ngày dương lịch tương ứng.
- Muốn biết ngày lễ rơi vào hôm nào của các năm sau, bấm vào tên lễ để mở trang chi tiết.
- Bấm vào ngày dương lịch để mở trang lịch ngày: xem can chi, giờ hoàng đạo, việc nên làm và kiêng kỵ của chính ngày lễ đó.
- Cần tính chính xác một ngày giỗ, sinh nhật âm lịch? Dùng Công cụ ngày với chức năng đếm ngược tới ngày âm lịch.
Ý nghĩa một số ngày lễ âm lịch quan trọng
Tết Nguyên Đán (mùng 1 tháng Giêng)
Dịp lễ lớn nhất trong năm, đánh dấu năm mới âm lịch. Các gia đình dọn dẹp nhà cửa, cúng tất niên, đón giao thừa, chọn người xông đất và đi chúc Tết họ hàng trong những ngày đầu năm.
Tết Nguyên Tiêu – Rằm tháng Giêng (15/1)
Ngày rằm đầu tiên của năm, được coi là ngày rằm quan trọng nhất. Nhiều gia đình đi lễ chùa cầu an, làm mâm cúng chay hoặc mặn tùy phong tục.
Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3)
Ngày tưởng nhớ các Vua Hùng, cũng là ngày nghỉ lễ chính thức. Lễ hội chính diễn ra tại Đền Hùng (Phú Thọ).
Tết Đoan Ngọ (5/5)
Còn gọi là “Tết diệt sâu bọ”, người dân ăn hoa quả, rượu nếp vào buổi sáng với mong muốn trừ sâu bệnh, giữ gìn sức khỏe giữa mùa nóng.
Lễ Vu Lan – Rằm tháng Bảy (15/7)
Dịp báo hiếu cha mẹ theo truyền thống Phật giáo, đồng thời là ngày xá tội vong nhân. Tháng Bảy âm lịch cũng là tháng nhiều người cân nhắc khi chọn ngày cưới hỏi, làm nhà.
Tết Trung Thu (15/8)
Tết của thiếu nhi với đèn ông sao, rước đèn, phá cỗ trông trăng và bánh nướng, bánh dẻo.
Ông Công ông Táo (23/12)
Ngày tiễn Táo quân về trời, mở đầu chuỗi ngày chuẩn bị Tết. Gia đình thường cúng cá chép, dọn dẹp bếp núc và bàn thờ.
Vì sao ngày dương lịch của lễ tết thay đổi mỗi năm?
Âm lịch Việt Nam là lịch âm dương: tháng tính theo chu kỳ Mặt Trăng (khoảng 29,5 ngày), nên 12 tháng âm chỉ dài khoảng 354 ngày, ngắn hơn năm dương lịch chừng 11 ngày. Để không trôi lệch so với mùa, cứ khoảng 3 năm lịch lại thêm một tháng nhuận. Do đó Tết Nguyên Đán luôn rơi trong khoảng cuối tháng 1 đến giữa tháng 2 dương lịch nhưng không cố định một ngày. Lịch trên trang được tính theo múi giờ Việt Nam (GMT+7), khớp với lịch chính thức được sử dụng trong nước.
Mẹo lên kế hoạch cho các dịp lễ
- Đặt vé tàu xe dịp Tết sớm từ 2–3 tháng; dùng đếm ngược ở đầu trang để biết chính xác còn bao lâu.
- Ghi chú các ngày mùng 1, ngày rằm vào lịch điện thoại để không quên thắp hương, đi lễ.
- Trước khi tổ chức việc lớn vào dịp lễ, có thể kiểm tra thêm bằng công cụ xem ngày tốt xấu.
- Xem thêm 24 tiết khí nếu bạn quan tâm đến Thanh minh, Đông chí và nhịp mùa vụ trong năm.
Ví dụ: cùng một ngày lễ, mỗi năm một ngày dương khác
Để thấy rõ sự xê dịch, hãy so sánh hai cái Tết liền nhau. Tết Bính Ngọ 2026 rơi vào thứ Ba, ngày 17/02/2026; trong khi Tết Đinh Mùi 2027 lại rơi vào thứ Bảy, ngày 06/02/2027 – sớm hơn 11 ngày trên lịch dương. Cũng theo cách đó, Giỗ Tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 năm 2027 là ngày 16/04/2027, Lễ Vu Lan rằm tháng Bảy là 16/08/2027 và Tết Trung Thu rằm tháng Tám là 15/09/2027. Còn ngày ông Công ông Táo 23 tháng Chạp năm Bính Ngọ rơi vào 30/01/2027, tức chỉ một tuần trước Tết.
Những năm có tháng nhuận, khoảng cách này còn lớn hơn: các ngày lễ sau tháng nhuận sẽ lùi muộn gần một tháng so với năm trước. Vì vậy, thay vì nhớ “Tết khoảng giữa tháng 2”, bạn nên tra lại mỗi năm trên trang này để lên kế hoạch nghỉ phép, đặt vé, chuẩn bị lễ vật cho chính xác.
Gợi ý chuẩn bị cho các dịp lễ trong năm
- Trước Tết 2–3 tuần: dọn dẹp, sửa sang nhà cửa, lau dọn bàn thờ, chuẩn bị lễ tiễn ông Táo ngày 23 tháng Chạp.
- Rằm tháng Giêng, rằm tháng Bảy: hai ngày rằm lớn, nhiều gia đình đi chùa, làm mâm cúng chay hoặc mặn; nên sắp xếp công việc từ sớm vì chùa chiền thường đông.
- Thanh minh: tuy không phải ngày âm lịch cố định mà theo tiết khí, đây là dịp tảo mộ quan trọng, thường rơi vào đầu tháng 4 dương lịch.
- Ngày giỗ trong gia đình: dùng chức năng đếm ngược ngày âm lịch trong Công cụ ngày để biết ngày giỗ năm nay rơi vào thứ mấy.
Thông tin ngày lễ mang tính tham khảo; lịch nghỉ lễ chính thức theo thông báo của cơ quan nhà nước từng năm.